12. Sınıf Kimya

1.

Bir tepkimenin gerçekleşebilmesi için taneciklerin çarpışmasıyla ilgili hangi koşul gereklidir?

• a) Yeterli enerji ve uygun yönelim
• b) Her çarpışmanın tepkime oluşturması
• c) Taneciklerin hareketsiz olması
• d) Sıcaklığın sıfır olması

Çözüm:
Etkili çarpışma için tanecikler aktivasyon enerjisini aşmalı ve uygun yönelimde karşılaşmalıdır.

2.

Sıcaklık artırıldığında çoğu kimyasal tepkimenin hızı neden artar?

• a) Tüm taneciklerin kütlesi arttığı için
• b) Aktivasyon enerjisini aşan taneciklerin oranı arttığı için
• c) Ürün miktarı anında sıfırlandığı için
• d) Denge sabiti her zaman sıfır olduğu için

Çözüm:
Sıcaklık, yeterli kinetik enerjiye sahip taneciklerin sayısını artırır.

3.

Bir katalizör kimyasal tepkimeyi nasıl hızlandırır?

• a) Dengeyi tek yöne zorlayarak
• b) Tepkimeye sürekli ürün ekleyerek
• c) Daha düşük aktivasyon enerjili bir yol sağlayarak
• d) Tepkimenin entalpisini kesinlikle değiştirerek

Çözüm:
Katalizör alternatif bir mekanizma sunar ve ileri-geri tepkimelerin aktivasyon enerjisini düşürür.

4.

Tepkime hızı ölçülürken hangi değişkenin zamana göre değişimi incelenir?

• a) Atomların sembol sırası
• b) Kabın rengi
• c) Çözücünün adı
• d) Tepkimeye giren veya ürünün derişimi

Çözüm:
Hız, derişimin zamanla değişimi üzerinden belirlenir.

5.

Gaz hâlindeki tepkimelerde basıncın artırılması çoğu durumda hızı neden etkiler?

• a) Taneciklerin çarpışma sıklığı arttığı için
• b) Taneciklerin kütlesi azaldığı için
• c) Aktivasyon enerjisi yok olduğu için
• d) Ürünlerin rengi değiştiği için

Çözüm:
Basınç artışı gaz taneciklerini birbirine yaklaştırır ve çarpışma sıklığını artırır.

6.

Denge hâlindeki bir sistemde ileri ve geri tepkimelerin hızları için ne söylenir?

• a) İleri hız sıfırdır
• b) Birbirine eşittir
• c) Geri hız kesinlikle daha büyüktür
• d) İkisi de sürekli artar

Çözüm:
Dinamik dengede iki yönlü tepkime sürer ancak hızları eşit olduğundan net değişim olmaz.

7.

N₂(g)+3H₂(g)⇌2NH₃(g) dengesinde basınç artırılırsa denge hangi yöne kayar?

• a) Her zaman sola
• b) Gaz mol sayısının çok olduğu girenler yönüne
• c) Gaz mol sayısının az olduğu ürünler yönüne
• d) Denge etkilenmez

Çözüm:
Basınç artışı gaz mol sayısının az olduğu tarafa, yani amonyak oluşumuna kaymayı destekler.

8.

Denge tepkimesine katalizör eklenmesi denge konumunu nasıl etkiler?

• a) Denge sabitini sıfırlar
• b) Yalnızca ürünler yönüne kaydırır
• c) Yalnızca girenler yönüne kaydırır
• d) Denge konumunu değiştirmez

Çözüm:
Katalizör ileri ve geri tepkimeleri aynı oranda hızlandırdığı için dengeye ulaşmayı hızlandırır, konumu değiştirmez.

9.

Bir asidin suda H⁺ iyonu oluşturması hangi tanıma uygundur?

• a) Arrhenius asidi
• b) Arrhenius bazı
• c) Tuz çözeltisi
• d) İndirgen madde

Çözüm:
Arrhenius tanımına göre asit suda H⁺ derişimini artıran maddedir.

10.

pH değeri 3 olan çözelti pH değeri 5 olan çözeltiye göre nasıl sınıflandırılır?

• a) Daha baziktir
• b) Daha asidiktir
• c) Nötrdür
• d) İyon içermez

Çözüm:
pH azaldıkça H⁺ derişimi arttığı için çözelti daha asidik olur.

11.

Güçlü asit ile güçlü bazın eşit miktarlarda nötrleşmesi sonucunda temel olarak ne oluşur?

• a) Yalnızca oksijen gazı
• b) Yalnızca hidrojen gazı
• c) Tuz ve su
• d) Metal ve hidrokarbon

Çözüm:
Nötrleşme tepkimesinde H⁺ ve OH⁻ birleşerek suyu, iyonlar da tuzu oluşturur.

12.

Bir tampon çözeltinin temel işlevi nedir?

• a) Çözeltiyi katılaştırmak
• b) pH’ı her zaman 14 yapmak
• c) Tüm iyonları yok etmek
• d) Az miktarda asit veya baz eklenince pH değişimini sınırlamak

Çözüm:
Tampon sistem, eşlenik asit-baz çiftiyle pH değişimini dirençli hâle getirir.

13.

Ksp değeri küçük olan bir tuz için hangi ifade genellikle doğrudur?

• a) Sudaki çözünürlüğü düşüktür
• b) Her çözücüde tamamen çözünür
• c) Asitliği zorunlu olarak yüksektir
• d) Gaz hâlindedir

Çözüm:
Çözünürlük çarpımının küçük olması az çözünürlükle ilişkilidir.

14.

Bir redoks tepkimesinde elektron veren tür için hangi ifade kullanılır?

• a) İndirgenir ve yükseltgendir
• b) Yükseltgenir ve indirgendir
• c) Nötrleşir ve katalizördür
• d) Çözünür ve çöktürür

Çözüm:
Elektron veren madde yükseltgenir ve karşı türü indirger; bu nedenle indirgendir.

15.

Karbon atomlarının birbirine bağlanarak uzun zincirler oluşturabilmesi hangi özelliğiyle ilgilidir?

• a) Kristalleşmeme
• b) İyonlaşmama
• c) Katenerleşme
• d) Yalnızca metalik bağ

Çözüm:
Karbonun kendisiyle kovalent bağ yaparak zincir ve halka oluşturmasına katenerleşme denir.

16.

Alkanların genel formülü aşağıdakilerden hangisidir?

• a) CₙHₙ
• b) CₙH₂ₙ
• c) CₙH₂ₙ₋₂
• d) CₙH₂ₙ₊₂

Çözüm:
Tek bağ içeren doymuş açık zincirli hidrokarbonlar CₙH₂ₙ₊₂ formülüne uyar.

17.

C₂H₄ bileşiği hangi hidrokarbon sınıfına aittir?

• a) Alken
• b) Alkan
• c) Alkin
• d) Aromatik olmayan metal

Çözüm:
CₙH₂ₙ formülü ve çift bağ, alken sınıfını gösterir.

18.

Etende bulunan karakteristik bağ hangisidir?

• a) Karbon-karbon üçlü bağı
• b) Karbon-karbon çift bağı
• c) Yalnızca iyonik bağ
• d) Metal-metal bağı

Çözüm:
Eten C₂H₄ yapısında iki karbon arasında çift bağ bulunur.

19.

Etin bileşiğinin karakteristik özelliği hangisidir?

• a) Karboksil grubu taşıması
• b) Doymuş halka oluşturması
• c) Karbon-karbon üçlü bağı içermesi
• d) Yalnızca iyonik bileşik olması

Çözüm:
Etin C₂H₂ formüllü bir alkindir ve üçlü bağ taşır.

20.

Benzende karbon atomları nasıl bir yapı oluşturur?

• a) Tek atomlu gaz
• b) Düz zincirli doymuş yapı
• c) İyonik kristal
• d) Düzlemsel aromatik halka

Çözüm:
Benzen altı karbonlu, düzlemsel ve aromatik bir halkadır.

21.

Alkollerin fonksiyonel grubu hangisidir?

• a) Hidroksil grubu
• b) Karboksil grubu
• c) Amino grubu
• d) Karbonil grubu yalnızca

Çözüm:
Alkollerde karbon atomuna bağlı −OH grubu bulunur.

22.

Karboksilik asitlerin karakteristik fonksiyonel grubu hangisidir?

• a) −OH yalnızca
• b) −COOH
• c) −NH₂
• d) −CHO yalnızca

Çözüm:
Karboksil grubu −COOH, karboksilik asitlerin ayırt edici grubudur.

23.

Esterleşme tepkimesinde genellikle hangi iki bileşik tepkimeye girer?

• a) Amin ve su yalnızca
• b) Alkan ve metal
• c) Alkol ve karboksilik asit
• d) Tuz ve baz

Çözüm:
Alkol ile karboksilik asit ester ve su oluşturabilir.

24.

Aynı molekül formülüne sahip farklı yapılı bileşiklere ne ad verilir?

• a) Katalizör
• b) İyon
• c) Alaşım
• d) İzomer

Çözüm:
Molekül formülü aynı, atomların bağlanma veya uzaydaki dizilişi farklı maddeler izomerdir.

25.

Bir molekülde cis-trans izomerliğinin oluşabilmesi için hangi koşul gerekir?

• a) Çift bağ çevresinde dönmenin sınırlı olması
• b) Molekülün yalnızca tek atom içermesi
• c) Tüm bağların serbestçe dönmesi
• d) Molekülün iyonik kristal olması

Çözüm:
Çift bağ dönmeyi kısıtladığı için grupların aynı veya karşı tarafta bulunması mümkün olur.

26.

Aminlerin karakteristik fonksiyonel grubunda hangi element bulunur?

• a) Klor
• b) Azot
• c) Kalsiyum
• d) Silisyum

Çözüm:
Amin grubu azot içerir ve genellikle −NH₂ türevi yapıya sahiptir.

27.

Polimerleşme tepkimesinde çok sayıda küçük molekülün birleşmesiyle ne oluşur?

• a) Tek atomlu gaz
• b) Yalnızca metal iyonu
• c) Büyük molekül zinciri
• d) Sadece çözücü

Çözüm:
Monomerlerin tekrarlı biçimde bağlanması polimer adı verilen büyük molekülleri oluşturur.

28.

PVC üretiminde kullanılan monomer aşağıdakilerden hangisidir?

• a) Benzoik asit
• b) Etil alkol
• c) Metan
• d) Vinil klorür

Çözüm:
PVC, vinil klorür monomerlerinin katılma polimerleşmesiyle elde edilir.

29.

Proteinlerin yapı taşı olan monomerler hangileridir?

• a) Amino asitler
• b) Yağ asitleri
• c) Nükleotitler
• d) Glikoz molekülleri yalnızca

Çözüm:
Proteinler amino asitlerin peptit bağlarıyla birleşmesiyle oluşur.

30.

Sabun molekülünün suyu seven ve yağı seven iki bölüm taşıması hangi özelliği sağlar?

• a) Suyu tamamen katılaştırır
• b) Kir ve yağın suyla uzaklaştırılmasına yardım eder
• c) Oksijeni yok eder
• d) Tüm yağları kimyasal elemente ayırır

Çözüm:
Hidrofilik ve hidrofobik uçlar misel oluşturarak yağın suyla taşınmasına yardım eder.

31.

Yeşil kimyanın temel amaçlarından biri hangisidir?

• a) Enerji tüketimini artırmak
• b) Atığı yalnızca depolamak
• c) Atık ve tehlikeli madde oluşumunu kaynağında azaltmak
• d) Tüm kimyasal üretimi durdurmak

Çözüm:
Yeşil kimya, daha güvenli süreç ve ürünlerle atığı oluşmadan azaltmayı hedefler.

32.

Bir üretim sürecinde atom ekonomisinin yüksek olması neyi gösterir?

• a) Tepkimenin gerçekleşmemesini
• b) Atık miktarının zorunlu olarak artmasını
• c) Yalnızca su kullanılmasını
• d) Giren atomların büyük bölümünün üründe bulunmasını

Çözüm:
Atom ekonomisi, tepkimeye giren atomların ne kadarının hedef ürüne geçtiğini gösterir.

33.

Katalitik süreçlerin sürdürülebilirlik açısından avantajı nedir?

• a) Daha düşük enerji ve daha az yan ürün sağlayabilmesi
• b) Her zaman daha fazla atık üretmesi
• c) Ürünü tamamen yok etmesi
• d) Hammaddeyi gereksiz kılması

Çözüm:
Katalizörler daha ılımlı koşullarda seçici tepkime sağlayarak enerji ve atığı azaltabilir.

34.

Bir maddenin üretiminden kullanım sonrasına kadar çevresel etkisini inceleyen yaklaşım hangisidir?

• a) Anlık renk analizi
• b) Yaşam döngüsü değerlendirmesi
• c) Yalnızca kütle ölçümü
• d) Kristal gözlemi

Çözüm:
Yaşam döngüsü, hammaddeden atık aşamasına kadar etkileri birlikte inceler.

35.

Plastik atıkların geri dönüştürülmesinde temel amaç nedir?

• a) Tüm plastikleri yakmak
• b) Atık miktarını görünmez kılmak
• c) Hammadde ve enerji kullanımını azaltmak
• d) Karbonu yok etmek

Çözüm:
Geri dönüşüm, kullanılabilir malzemeyi yeniden sürece alarak yeni hammadde ihtiyacını azaltır.

36.

Biyobozunur bir malzemenin önemli özelliği hangisidir?

• a) Metale dönüşmesi
• b) Her koşulda sonsuza kadar dayanması
• c) Suda hiç değişmemesi
• d) Mikroorganizmalar tarafından daha kolay parçalanabilmesi

Çözüm:
Biyobozunur maddeler uygun çevre koşullarında canlıların etkisiyle parçalanabilir.

37.

Karbon ayak izini azaltmak isteyen bir işletme için aşağıdakilerden hangisi doğrudan bir adımdır?

• a) Enerji verimliliğini artırmak ve yenilenebilir kaynak kullanmak
• b) Tek kullanımlık ürünleri artırmak
• c) Atıkları ayrıştırmamak
• d) Yakıt tüketimini ölçmemek

Çözüm:
Enerji tasarrufu ve yenilenebilir kaynaklar sera gazı salımını azaltabilir.

38.

Su arıtımında pıhtılaştırma ve çöktürme aşamalarının amacı nedir?

• a) Suyu gazlaştırmak
• b) Askıda katı maddeleri sudan ayırmak
• c) Tüm mineralleri yok etmek
• d) Suyun donma noktasını artırmak

Çözüm:
Pıhtılaşan tanecikler çöktürülerek sudaki askıda katılar ayrılır.

39.

Asit yağmurlarının oluşumunda hangi gazların oksitleri etkili olabilir?

• a) Hidrojen ve argon
• b) Helyum ve neon
• c) Kükürt ve azot oksitleri
• d) Yalnızca oksijen

Çözüm:
SOx ve NOx atmosferde suyla tepkimeye girerek asidik bileşikler oluşturabilir.

40.

Ozon tabakasının incelmesiyle ilişkilendirilen bileşik grubu hangisidir?

• a) Sodyum tuzları
• b) Alkanların tamamı
• c) Şekerler
• d) Kloroflorokarbonlar

Çözüm:
CFC’ler stratosferde ozonla tepkimeye giren klor atomlarının kaynağı olabilir.

41.

Karbon dioksit salımının azaltılması hangi küresel çevre sorunuyla doğrudan ilişkilidir?

• a) İklim değişikliği
• b) Ses kirliliği
• c) Erozyonun tek nedeni
• d) Manyetik kutuplar

Çözüm:
CO₂ sera gazı olduğu için salımının azaltılması iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı verir.

42.

Bir ürünün daha az ambalajla tasarlanması hangi sürdürülebilirlik ilkesine katkı sağlar?

• a) Atık üretimini artırmaya
• b) Kaynak ve atık azaltımına
• c) Ürünün kullanım ömrünü sıfırlamaya
• d) Hammaddeyi çoğaltmaya

Çözüm:
Ambalajın azaltılması malzeme tüketimini ve kullanım sonrası atığı düşürür.

43.

Güneş panellerinde elektrik üretimini sağlayan temel dönüşüm hangisidir?

• a) Isıdan kütleye
• b) Kimyasal enerjiden ses enerjisine
• c) Işık enerjisinden elektrik enerjisine
• d) Elektrikten ışığa her zaman

Çözüm:
Fotovoltaik hücreler gelen ışığı elektrik enerjisine dönüştürür.

44.

Biyodizel üretiminde temel olarak hangi kaynaklardan yararlanılabilir?

• a) Saf su
• b) Yalnızca kayaçlar
• c) Soy gazlar
• d) Bitkisel yağlar ve hayvansal yağlar

Çözüm:
Biyodizel, yağların kimyasal dönüşümüyle elde edilen yenilenebilir kaynaklı bir yakıttır.

45.

Bir kimyasal ürünün toksisitesinin düşük olması neden önemlidir?

• a) İnsan ve çevre sağlığı üzerindeki riski azaltır
• b) Her zaman daha pahalı olmasını sağlar
• c) Ürünü etkisizleştirir
• d) Tüm atığı yok eder

Çözüm:
Düşük toksisite maruziyet ve ekosistem zararlarını azaltmaya yardımcı olur.

46.

Tehlikeli bir kimyasalın etiketlenmesi hangi amaçla yapılır?

• a) Kimyasalı daha ağır yapmak
• b) Riskleri ve güvenli kullanım bilgilerini bildirmek
• c) Rengini değiştirmek
• d) Ürünü otomatik olarak zararsız kılmak

Çözüm:
Etiket, tehlike sembolleri ve güvenlik uyarılarıyla bilinçli kullanım sağlar.

47.

Laboratuvarda asit seyreltirken güvenli uygulama hangisidir?

• a) Kabı kapatıp ısıtmak
• b) Suyu hızla aside dökmek
• c) Asidi yavaşça suya eklemek
• d) Asidi çıplak elle taşımak

Çözüm:
Asidin suya yavaş eklenmesi açığa çıkan ısının sıçrama riskini azaltır.

48.

Atık pillerin ayrı toplanmasının temel nedeni nedir?

• a) Suyun pH’ını artırmak
• b) Pilleri yeniden şarj etmek zorunluluğu
• c) Tüm metalleri yok etmek
• d) Ağır metal ve elektrolitlerin çevreye karışmasını önlemek

Çözüm:
Pil bileşenleri toprağa ve suya karışırsa toksik etki oluşturabilir; ayrı toplama bu riski azaltır.

49.

Bir tepkimede çözücü olarak suyun tercih edilmesi hangi durumda yeşil kimyaya katkı sağlayabilir?

• a) Daha az tehlikeli bir çözücü seçilmişse
• b) Her zaman enerji tüketimi arttığı için
• c) Ürün oluşmadığı için
• d) Atık miktarı kesinlikle arttığı için

Çözüm:
Suyun daha güvenli çözücü olarak seçilmesi, uygun koşullarda çevresel riski azaltabilir.

50.

Sürdürülebilir kimyada “önleme” ilkesi en iyi hangi uygulamayla karşılanır?

• a) Atığı daha büyük kapta biriktirmek
• b) Atığı oluştuktan sonra arıtmak yerine oluşmasını engellemek
• c) Atığı başka yere taşımak
• d) Üretim sonunda tüm ürünü imha etmek

Çözüm:
Yeşil kimyada en etkili yaklaşım, atık oluştuktan sonra temizlemek değil kaynağında önlemektir.