12. Sınıf Biyoloji

1.

Eşeyli üremenin genetik çeşitliliği artırmasının temel nedeni hangisidir?

• a) Farklı gametlerin birleşmesi ve mayozdaki genetik çeşitlenme
• b) Yavruların tamamen aynı olması
• c) Mitozun hiç gerçekleşmemesi
• d) Kromozom sayısının her nesilde iki katına çıkması

Çözüm:
Mayozdaki parça değişimi ve farklı gametlerin birleşmesi yeni gen kombinasyonları oluşturur.

2.

Mayoz bölünmenin sonucunda oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücreye göre nasıldır?

• a) İki katına çıkmıştır
• b) Yarıya inmiştir
• c) Aynı kalmıştır her zaman
• d) Sıfırlanmıştır

Çözüm:
Mayoz, kromozom sayısını yarıya indirerek gamet oluşumuna katkı sağlar.

3.

Mayoz I sırasında homolog kromozomların karşılıklı parça değiş tokuşuna ne ad verilir?

• a) Translasyon
• b) Replikasyon
• c) Crossing-over
• d) Sitokinez

Çözüm:
Homolog kromozomlar arasında gerçekleşen parça değişimi crossing-over olarak adlandırılır.

4.

İnsanda sperm hücreleri hangi organda üretilir?

• a) Karaciğerde
• b) Böbreklerde
• c) Pankreasta
• d) Testislerde

Çözüm:
Sperm üretimi testislerdeki seminifer tüplerde gerçekleşir.

5.

İnsanda yumurta hücresinin olgunlaşması hangi organda gerçekleşir?

• a) Yumurtalıkta
• b) Rahimde
• c) Döl yatağı boynunda
• d) Böbrek üstü bezinde

Çözüm:
Yumurta hücreleri yumurtalıklarda gelişir ve olgunlaşır.

6.

Sperm ile yumurtanın birleşmesiyle oluşan ilk hücreye ne ad verilir?

• a) Embriyo kesesi
• b) Zigot
• c) Plasenta
• d) Gametofit

Çözüm:
Döllenme sonucu oluşan diploit ilk hücre zigottur.

7.

İnsanda döllenme çoğunlukla hangi yapıda gerçekleşir?

• a) Yumurtalık yüzeyinde
• b) Rahim duvarında
• c) Yumurta kanalında
• d) Vajina girişinde

Çözüm:
Sperm ve yumurtanın birleşmesi genellikle fallopi tüpünde gerçekleşir.

8.

Embriyonun rahim duvarına tutunmasına ne ad verilir?

• a) Gastrulasyon yalnızca
• b) Ovulasyon
• c) Menstrüasyon
• d) İmplantasyon

Çözüm:
Döllenme sonrası embriyonun rahim iç duvarına yerleşmesi implantasyondur.

9.

Plasentanın temel görevlerinden biri hangisidir?

• a) Anne ile embriyo arasında madde alışverişine aracılık etmek
• b) Embriyoda kemik üretmek
• c) Sperm üretmek
• d) Yumurtayı doğrudan bölmek

Çözüm:
Plasenta oksijen ve besin geçişine, atıkların uzaklaştırılmasına aracılık eder.

10.

İnsanda embriyonik gelişimin erken döneminde hücrelerin bölünme biçimi hangisidir?

• a) Mayoz II
• b) Mitoz
• c) İkili bölünme
• d) Tomurcuklanma

Çözüm:
Zigot büyürken mitozla hücre sayısı artırılır.

11.

Embriyonik gelişimde farklı hücre gruplarının belirli dokulara dönüşmesi hangi süreçle açıklanır?

• a) Kromozom kaybı
• b) Döllenmenin tekrarı
• c) Hücre farklılaşması
• d) Gamet oluşumu

Çözüm:
Hücre farklılaşması, benzer hücrelerin yapı ve görev bakımından özelleşmesini sağlar.

12.

Bitkilerde polenin dişi organın tepeciğine taşınmasına ne ad verilir?

• a) Fotosentez
• b) Döllenme
• c) Çimlenme
• d) Tozlaşma

Çözüm:
Polenlerin tepeciğe taşınması tozlaşma, erkek ve dişi gametlerin birleşmesi ise döllenmedir.

13.

Çiçekli bitkilerde çift döllenme sonucunda hangi iki yapı oluşur?

• a) Zigot ve besin dokusu
• b) İki sperm ve bir polen
• c) Yalnızca yumurta hücresi
• d) Kök ve gövde

Çözüm:
Bir sperm yumurtayla zigotu, diğeri kutup çekirdekleriyle endospermi oluşturur.

14.

Tohumun çimlenmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunlu değildir?

• a) Uygun sıcaklık
• b) Işık
• c) Su
• d) Oksijen

Çözüm:
Çimlenme için su, uygun sıcaklık ve oksijen gerekir; ışık her tohum için zorunlu değildir.

15.

Vejetatif üreme ile oluşan yavru bitkilerin genetik yapısı genellikle nasıldır?

• a) Yalnızca polenle belirlenir
• b) Her zaman tamamen farklıdır
• c) Ana bitkiyle aynıdır
• d) Kromozomsuzdur

Çözüm:
Vejetatif üreme mitoz temelli olduğu için yavrular ana bitkinin genetik kopyalarıdır.

16.

Patatesin yumru gövdesinden yeni bitki oluşması hangi üreme biçimine örnektir?

• a) Partenogenez zorunluluğu
• b) Eşeyli üreme
• c) Dış döllenme
• d) Vejetatif üreme

Çözüm:
Yumru üzerindeki gözlerden yeni bitki oluşması vejetatif üremedir.

17.

Hidranın tomurcuk oluşturarak yeni birey meydana getirmesi hangi eşeysiz üreme çeşididir?

• a) Tomurcuklanma
• b) Bölünme
• c) Rejenerasyon
• d) Sporla üreme

Çözüm:
Hidra üzerinde oluşan tomurcuk büyüyerek ana bireyden ayrılabilir.

18.

Planaryada kopan parçanın yeni birey oluşturması hangi olayla ilgilidir?

• a) Mayoz
• b) Rejenerasyon
• c) Döllenme
• d) Tozlaşma

Çözüm:
Planaryada kopan parça eksik bölümlerini tamamlayarak yeni birey oluşturabilir.

19.

Arı kolonilerinde döllenmemiş yumurtalardan erkek bireylerin gelişmesi hangi olaya örnektir?

• a) İç döllenme
• b) Çift döllenme
• c) Partenogenez
• d) Tomurcuklanma

Çözüm:
Döllenmemiş yumurtadan birey oluşması partenogenezdir.

20.

Bir canlı türünde yavru bakımının uzun sürmesi hangi üreme stratejisiyle genellikle ilişkilidir?

• a) Genetik çeşitliliğin yok olmasıyla
• b) Sınırsız sayıda yavru üretimiyle
• c) Eşeysiz üremenin zorunlu olmasıyla
• d) Az sayıda yavruya daha fazla yatırım yapılmasıyla

Çözüm:
Yavru bakımının uzun olması, az sayıda yavrunun yaşama şansını artırmaya yönelik yatırımı gösterir.

21.

DNA’nın temel yapı birimi aşağıdakilerden hangisidir?

• a) Nükleotit
• b) Amino asit
• c) Yağ asidi
• d) Glikoz

Çözüm:
DNA; fosfat, deoksiriboz şekeri ve organik baz içeren nükleotitlerden oluşur.

22.

DNA’da adenin bazı hangi bazla eşleşir?

• a) Guanin
• b) Timin
• c) Urasil
• d) Sitozin

Çözüm:
DNA’da adenin-timin, guanin-sitozin arasında tamamlayıcı eşleşme bulunur.

23.

RNA’da DNA’dan farklı olarak hangi baz bulunur?

• a) Guanin
• b) Timin
• c) Urasil
• d) Sitozin

Çözüm:
RNA’da timin yerine urasil bulunur.

24.

DNA eşlenmesi sırasında iki zincirin ayrılmasını sağlayan enzim hangisidir?

• a) RNA polimeraz
• b) Ribozom
• c) Ligaz yalnızca
• d) Helikaz

Çözüm:
Helikaz hidrojen bağlarını açarak DNA zincirlerini birbirinden ayırır.

25.

DNA eşlenmesinde yeni zincire nükleotit ekleyen temel enzim hangisidir?

• a) DNA polimeraz
• b) Pepsin
• c) Amilaz
• d) Lipaz

Çözüm:
DNA polimeraz tamamlayıcı nükleotitleri ekleyerek yeni zinciri sentezler.

26.

Transkripsiyon sürecinde DNA’daki bilgi hangi moleküle aktarılır?

• a) ATP yalnızca
• b) mRNA
• c) Yağ asidine
• d) Glikojene

Çözüm:
Transkripsiyonda DNA kalıbından haberci RNA sentezlenir.

27.

Translasyon olayının gerçekleştiği hücresel yapı hangisidir?

• a) Sentrozom
• b) Lizozom
• c) Ribozom
• d) Hücre duvarı

Çözüm:
Translasyonda mRNA’daki kodonlar ribozomda okunarak polipeptit sentezlenir.

28.

mRNA üzerindeki üç nükleotitlik bilgi birimine ne ad verilir?

• a) Kromatit
• b) Antikodon
• c) Genom
• d) Kodon

Çözüm:
mRNA’daki üçlü nükleotit dizileri amino asit kodlayan kodonlardır.

29.

tRNA’nın protein sentezindeki görevi hangisidir?

• a) Uygun amino asidi ribozoma taşımak
• b) DNA’yı çekirdekten çıkarmak
• c) Enerjiyi depolamak
• d) Hücre zarını oluşturmak

Çözüm:
tRNA antikodonu aracılığıyla uygun amino asidi ribozoma getirir.

30.

Genetik kodun dejenereli olması ne anlama gelir?

• a) Her kodonun farklı bir hücre oluşturması
• b) Bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi
• c) DNA’nın tek zincirli olması
• d) Kodonların yalnızca çekirdekte bulunması

Çözüm:
Çoğu amino asit için birden fazla kodon bulunması genetik kodun dejenereliğidir.

31.

DNA’daki bir nükleotitin başka bir nükleotitle yer değiştirmesi hangi mutasyon türüne örnektir?

• a) Hücre bölünmesi
• b) Kromozomun tamamının iki katına çıkması
• c) Nokta mutasyonu
• d) Translasyon

Çözüm:
Tek baz çiftindeki değişim nokta mutasyonu olarak adlandırılır.

32.

Bir kromozom parçasının koparak başka bir kromozoma eklenmesi hangi yapısal değişimdir?

• a) İnversiyon yalnızca
• b) Silinme
• c) Eşlenme
• d) Translokasyon

Çözüm:
Kopmuş parçanın başka kromozoma bağlanması translokasyondur.

33.

Bir genin çevresel koşullara bağlı olarak açılıp kapanması hangi kavramla açıklanır?

• a) Gen ifadesinin düzenlenmesi
• b) DNA’nın tamamen yok olması
• c) Kromozom sayısının değişmesi
• d) Gametlerin birleşmesi

Çözüm:
Hücre, koşullara göre bazı genleri etkinleştirip bazılarını baskılayabilir.

34.

Epigenetik değişikliklerin temel özelliği hangisidir?

• a) Kromozomların tamamen yok olması
• b) DNA dizisi değişmeden gen etkinliğinin değişebilmesi
• c) Her zaman kalıtsal hastalık oluşturması
• d) Proteinlerin nükleotite dönüşmesi

Çözüm:
DNA metilasyonu gibi düzenlemeler diziyi değiştirmeden gen ifadesini etkileyebilir.

35.

Bir bireyin sahip olduğu genetik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

• a) Ekosistem
• b) Fenotip
• c) Genotip
• d) Komünite

Çözüm:
Genotip bireyin taşıdığı genetik bilgiyi, fenotip gözlenebilir özellikleri ifade eder.

36.

Bir özelliğin ortaya çıkmasında genotipin yanı sıra çevrenin de etkili olması hangi kavramla açıklanır?

• a) Mutasyonun zorunlu olması
• b) Tüm özelliklerin yalnızca genle belirlenmesi
• c) Çevrenin kalıtıma hiç katılmaması
• d) Fenotipin gen ve çevre etkileşimiyle oluşması

Çözüm:
Fenotip, genetik yapı ile çevresel koşulların birlikte etkisiyle ortaya çıkar.

37.

Bir özelliği belirleyen iki alelin birbirinden farklı olması hangi genotip durumudur?

• a) Heterozigot
• b) Homozigot baskın
• c) Homozigot çekinik
• d) Hemizigot olmayan tüm durumlar

Çözüm:
Farklı iki alel taşıyan birey heterozigottur.

38.

Aa × Aa çaprazlamasında çekinik fenotipli yavru olasılığı kaçtır?

• a) %50
• b) %25
• c) %75
• d) %100

Çözüm:
Çaprazlamada aa genotipi bir olasılıkla oluşur; bu da %25’tir.

39.

Bir özelliğin fenotipte ortaya çıkması için yalnızca tek kopyasının yeterli olduğu alele ne ad verilir?

• a) Mutant olmayan alel
• b) Çekinik alel
• c) Baskın alel
• d) Yalancı alel

Çözüm:
Baskın alel heterozigot durumda da fenotipte etkisini gösterebilir.

40.

Kan grubu sisteminde AB fenotipli birey hangi genetik duruma örnektir?

• a) Eksik baskınlığa zorunlu olarak
• b) Tam çekinikliğe
• c) Yalnızca mutasyona
• d) Eş baskınlığa

Çözüm:
A ve B alelleri birlikte fenotipte görüldüğü için eş baskınlık söz konusudur.

41.

CRISPR-Cas9 teknolojisinin temel kullanım amacı hangisidir?

• a) Belirli DNA bölgelerinde hedefli düzenleme yapmak
• b) Proteinleri enerjiye çevirmek
• c) Hücreyi tamamen yok etmek
• d) Yalnızca mikroskop üretmek

Çözüm:
CRISPR sistemi hedef DNA dizisini kesip düzenleme yapılmasına olanak sağlar.

42.

Bir bakteriye insan insülin geninin aktarılması hangi biyoteknoloji uygulamasıdır?

• a) Doku nakli
• b) Rekombinant DNA teknolojisi
• c) Klonlama olmadan mutasyon
• d) Ekolojik süksesyon

Çözüm:
Farklı kaynaktan alınan genin vektörle bakteriye aktarılması rekombinant DNA uygulamasıdır.

43.

PCR tekniğinin amacı nedir?

• a) Hücre duvarı üretmek
• b) Proteinleri doğrudan parçalamak
• c) Belirli bir DNA bölgesini çoğaltmak
• d) Kromozom sayısını azaltmak

Çözüm:
Polimeraz zincir tepkimesi, hedef DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir.

44.

DNA parmak izi uygulamasında bireyler arasında karşılaştırılan temel materyal nedir?

• a) Solunum hızı
• b) Yalnızca kanın rengi
• c) Kas kütlesi
• d) DNA dizilerindeki farklı bölgeler

Çözüm:
DNA’nın belirli değişken bölgeleri bireyleri ayırt etmede kullanılabilir.

45.

Klonlama sonucunda oluşan bireyin genetik yapısı hangi bireye çok büyük ölçüde benzer?

• a) Çekirdek DNA’sı alınan bireye
• b) Taşıyıcı annenin tüm genlerine
• c) Rastgele bir akrabaya
• d) Sadece besin kaynağına

Çözüm:
Somatik çekirdek aktarımında çekirdek DNA’sı donör bireyden gelir.

46.

Genetik danışmanlığın temel amacı hangisidir?

• a) Tüm hastalıkları kesin olarak tedavi etmek
• b) Kalıtsal riskler hakkında bilgi ve seçenek sunmak
• c) Bireyin genlerini değiştirmek zorunda olmak
• d) Çevreyi laboratuvarda yok etmek

Çözüm:
Danışmanlık, ailelere risk, test ve karar süreçleri hakkında bilimsel bilgi sağlar.

47.

Germ hattı hücrelerinde yapılan kalıtsal bir değişiklik neden etik açıdan daha kapsamlı tartışılır?

• a) Hiçbir zaman kalıtılmadığı için
• b) Yalnızca kas hücresini etkilediği için
• c) Gelecek nesillere aktarılabilme ihtimali olduğu için
• d) Sadece enerji üretimini değiştirdiği için

Çözüm:
Germ hattı değişiklikleri üreme hücreleri aracılığıyla sonraki nesillere aktarılabilir.

48.

Bir genetik hastalığın yalnızca çevre koşulları değiştirilerek tamamen ortadan kalkmaması neyi gösterir?

• a) DNA’nın protein olduğunu
• b) Çevrenin hiçbir etkisi olmadığını
• c) Tüm hastalıkların bulaşıcı olduğunu
• d) Genetik etkenlerin de rol oynadığını

Çözüm:
Kalıtsal hastalıklar genetik temele sahip olduğundan çevresel düzenleme tek başına yeterli olmayabilir.

49.

Bir populasyonda aynı genin farklı biçimlerinin bulunmasına ne ad verilir?

• a) Alel çeşitliliği
• b) Mitoz
• c) Homeostazi
• d) Doku farklılaşması

Çözüm:
Bir genin farklı alellerinin bulunması popülasyondaki genetik çeşitliliğe katkı verir.

50.

Genom kavramı en doğru biçimde nasıl tanımlanır?

• a) Yalnızca tek bir gen
• b) Bir canlının sahip olduğu toplam genetik materyal
• c) Bir hücrenin bütün proteinleri
• d) Yalnızca mitokondrinin enerjisi

Çözüm:
Genom, canlının kromozomlarında bulunan tüm genetik bilgiyi kapsar.