11. Sınıf Kimya

1.

Bir tepkimenin gerçekleşme hızını artırmak için hangi değişiklik yapılabilir?

• a) Sıcaklığı artırmak
• b) Ürünleri tamamen uzaklaştırmak
• c) Tanecik çarpışmalarını azaltmak
• d) Tepkimeyi durdurmak

Çözüm:
Sıcaklık artışı etkili çarpışma sayısını artırarak tepkime hızını yükseltebilir.

2.

Katı bir maddenin tanecik boyutunun küçültülmesi tepkime hızını neden artırabilir?

• a) Kütleyi yok ettiği için
• b) Temas yüzeyini artırdığı için
• c) Sıcaklığı sıfırladığı için
• d) Ürün oluşumunu engellediği için

Çözüm:
Yüzey alanı büyüdükçe çarpışma olasılığı artar.

3.

Katalizör bir tepkimenin hangi özelliğini değiştirir?

• a) Ürünleri yok eder
• b) Denge sabitini zorunlu olarak değiştirir
• c) Aktivasyon enerjisini düşürür
• d) Tepkime entalpisini her zaman değiştirir

Çözüm:
Katalizör alternatif ve daha düşük enerjili yol sağlar; denge konumunu değiştirmez.

4.

Bir kimyasal tepkimenin hızını ölçmek için hangi büyüklük takip edilebilir?

• a) Çözeltinin etiketi
• b) Kabın rengi
• c) Atomların kütle numarası
• d) Birim zamanda derişim değişimi

Çözüm:
Tepkime hızı, madde derişiminin zamana göre değişimiyle ifade edilir.

5.

Tepkime hızı grafiğinde zaman ilerledikçe eğimin azalması neyi gösterebilir?

• a) Tepkime hızının azalmasını
• b) Sıcaklığın kesinlikle artmasını
• c) Denge olmadığını
• d) Ürünlerin yok olmasını

Çözüm:
Giren maddeler azaldıkça etkili çarpışmaların sayısı azalabilir.

6.

Denge hâlindeki tersinir tepkimede ileri ve geri tepkime hızları için hangisi doğrudur?

• a) İleri hız sıfırdır
• b) Birbirine eşittir
• c) Geri hız kesinlikle daha büyüktür
• d) İki hız da sürekli artar

Çözüm:
Dinamik dengede iki yönlü tepkime sürer ve hızlar eşitlenir.

7.

Dengeye ulaşmış bir sistemde makroskobik özelliklerin sabit kalması neyi gösterir?

• a) Tepkimenin bittiğini
• b) Tanecik hareketinin durduğunu
• c) İleri ve geri süreçlerin dengelendiğini
• d) Maddenin yok olduğunu

Çözüm:
Denge statik değil dinamiktir; tanecik düzeyinde tepkimeler sürerken gözlenen değerler sabit kalır.

8.

Denge sistemine giren maddelerden biri eklenirse sistem genel olarak nasıl tepki verir?

• a) Denge sabitini sıfırlar
• b) Her zaman ürünleri artırmadan kalır
• c) Tepkimeyi tamamen durdurur
• d) Eklenen maddeyi tüketen yöne kayar

Çözüm:
Le Chatelier ilkesine göre sistem değişikliği azaltacak yönde tepki verir.

9.

Gaz tepkimesinde basınç artırılırsa denge hangi tarafa kayabilir?

• a) Gaz mol sayısının daha az olduğu tarafa
• b) Gaz mol sayısının daha fazla olduğu tarafa her zaman
• c) Katıların olduğu tarafa zorunlu olarak
• d) Basınçtan etkilenmeyen her tarafa

Çözüm:
Basınç artışı gaz taneciklerinin daha az olduğu tarafı destekleyebilir.

10.

Bir tepkimenin denge sabiti yalnızca hangi değişkenle değişir?

• a) Katalizör miktarıyla
• b) Sıcaklıkla
• c) Kabın hacmiyle her zaman
• d) Başlangıç derişimiyle

Çözüm:
Denge sabiti belirli bir tepkime için sıcaklığa bağlıdır.

11.

Ekzotermik bir denge tepkimesinde sıcaklık artırılırsa denge hangi yöne kayar?

• a) Her zaman sağa
• b) Isının ürün olduğu yöne
• c) Isının giren olduğu yöne
• d) Hiçbir yöne

Çözüm:
Sistem sıcaklık artışını azaltmak için endotermik yöne kayar.

12.

pH değeri 3 olan çözelti pH değeri 5 olan çözeltiye göre nasıl sınıflandırılır?

• a) Aynı asitliktedir
• b) Daha baziktir
• c) Nötrdür
• d) Daha asidiktir

Çözüm:
pH azaldıkça hidrojen iyonu derişimi ve asitlik artar.

13.

Kuvvetli asitlerin suda iyonlaşması için hangisi söylenebilir?

• a) Büyük oranda iyonlaşırlar
• b) Hiç iyonlaşmazlar
• c) Yalnızca gaz hâlinde bulunurlar
• d) Her zaman baz oluştururlar

Çözüm:
Kuvvetli asitler suda iyonlarına büyük ölçüde ayrışır.

14.

Bir tampon çözeltinin temel işlevi nedir?

• a) pH’ı her zaman 7 yapmak
• b) Az miktardaki asit veya baza karşı pH değişimini sınırlamak
• c) Tüm iyonları çöktürmek
• d) Suyu tamamen buharlaştırmak

Çözüm:
Tampon sistemler eşlenik asit-baz çiftiyle pH değişimine direnç gösterir.

15.

Asit ile bazın tepkimesi sonucunda tuz ve su oluşmasına ne denir?

• a) Polimerleşme
• b) Yükseltgenme
• c) Nötrleşme
• d) Süblimleşme

Çözüm:
Nötrleşmede asit ve baz tepkimeye girerek çoğunlukla tuz ve su oluşturur.

16.

Karbon atomunun dört bağ yapabilmesi hangi özelliğini açıklar?

• a) Asitleri tamamen yok etmesini
• b) Yalnızca iyonik bileşik yapmasını
• c) Gaz hâlinde kalmasını
• d) Çok çeşitli organik bileşikler oluşturabilmesini

Çözüm:
Karbonun bağlanma çeşitliliği organik bileşiklerin sayısını artırır.

17.

Alkanların genel özelliği hangisidir?

• a) Yalnızca tekli bağ içeren doymuş hidrokarbon olmaları
• b) Aromatik halka taşımaları
• c) Her zaman iyonik olmaları
• d) Suda tamamen çözünmeleri

Çözüm:
Alkanlarda karbonlar arasında yalnızca sigma bağları bulunur.

18.

Alkenleri alkanlardan ayıran temel bağ özelliği hangisidir?

• a) Hiç hidrojen içermemeleri
• b) En az bir karbon-karbon çift bağı içermeleri
• c) Yalnızca üçlü bağ taşımaları
• d) İyonik kristal olmaları

Çözüm:
Alkenlerde karbonlar arasında en az bir çift bağ bulunur.

19.

Alkinlerin ayırt edici yapısal özelliği hangisidir?

• a) Oksijen içermeleri zorunluluğu
• b) Yalnızca tekli bağ bulundurmaları
• c) Karbon-karbon üçlü bağı içermeleri
• d) Metal iyonu taşımaları

Çözüm:
Alkinler en az bir C≡C üçlü bağı içeren doymamış hidrokarbonlardır.

20.

Benzen molekülü hangi bileşik sınıfına örnektir?

• a) Karbonhidrat
• b) Alkol
• c) Amin
• d) Aromatik hidrokarbon

Çözüm:
Benzen aromatik halkalı bir hidrokarbondur.

21.

Alkollerde karakteristik fonksiyonel grup hangisidir?

• a) Hidroksil grubu
• b) Karbonil grubu yalnızca
• c) Amino grubu
• d) Karboksil grubu

Çözüm:
Alkollerin fonksiyonel grubu –OH hidroksil grubudur.

22.

Karboksilik asitlerde bulunan karakteristik grup hangisidir?

• a) Hidroksil grubu tek başına
• b) Karboksil grubu
• c) Eter grubu
• d) Halojen grubu

Çözüm:
Karboksil grubu –COOH yapısıyla gösterilir.

23.

Esterleşme tepkimesinde genellikle hangi iki bileşik tepkimeye girer?

• a) Tuz ve metal
• b) Alkan ve su
• c) Alkol ve karboksilik asit
• d) Amin ve soy gaz

Çözüm:
Esterleşmede alkol ve karboksilik asitten ester ve su oluşabilir.

24.

Polimerleşme tepkimesinde monomerlerin rolü nedir?

• a) Atom çekirdeğini parçalamaları
• b) Tepkimeyi tamamen durdurmaları
• c) Yalnızca çözücü olmaları
• d) Birleşerek uzun zincirli makromolekül oluşturmaları

Çözüm:
Monomerler tekrarlanan birimler hâlinde polimer zincirlerini oluşturur.

25.

Proteinlerin yapı taşı olan monomer hangisidir?

• a) Amino asit
• b) Glikoz
• c) Yağ asidi
• d) Nükleotit

Çözüm:
Proteinler amino asitlerin peptit bağlarıyla birleşmesiyle oluşur.

26.

Esterlerin günlük yaşamda belirgin kokular vermesi hangi kullanım alanıyla ilişkilidir?

• a) Metal kaplama ile
• b) Parfüm ve aroma üretimiyle
• c) Elektrik iletimiyle
• d) Cam kesimiyle

Çözüm:
Bazı esterler hoş kokuları nedeniyle aroma ve parfüm sektöründe kullanılır.

27.

Sabunların temizleme etkisi hangi yapısal özelliğe dayanır?

• a) Asitliği sıfırlamalarına
• b) Yalnızca metal olmalarına
• c) Su seven ve yağ seven uçlar taşımalarına
• d) Gaz hâlinde bulunmalarına

Çözüm:
Amfipatik sabun molekülleri yağın su içinde dağılmasına yardım eder.

28.

Deterjanların sert sularda sabuna göre daha etkili olmasının nedeni nedir?

• a) Yağları kimyasal olarak yok etmeleri
• b) Suda hiç çözünmemeleri
• c) Her zaman asit olmaları
• d) Kalsiyum ve magnezyum iyonlarıyla daha az çökelek oluşturmaları

Çözüm:
Deterjanların sert su iyonlarıyla çözünmeyen sabun çökeleği oluşturma eğilimi daha düşüktür.

29.

Bir bileşiğin izomerleri için hangisi doğrudur?

• a) Molekül formülleri aynı, yapı veya dizilişleri farklıdır
• b) Element türleri tamamen farklıdır
• c) Kütleleri zorunlu olarak farklıdır
• d) Her zaman aynı fiziksel özelliktedir

Çözüm:
İzomerlerde atom türü ve sayısı aynı, bağlanma veya uzaysal diziliş farklıdır.

30.

Bir organik bileşiğin yanması sırasında çoğunlukla hangi ürünler oluşur?

• a) Azot ve tuz
• b) Karbondioksit ve su
• c) Sadece oksijen
• d) Amonyak ve metal

Çözüm:
Tam yanmada karbon CO2’ye, hidrojen suya yükseltgenir.

31.

Yeşil kimyada “atık oluşumunu önleme” ilkesi neyi amaçlar?

• a) Her ürünü tek kullanımlık yapmayı
• b) Atığı artırmayı
• c) Atığı oluştuktan sonra temizlemek yerine baştan azaltmayı
• d) Enerjiyi sınırsız tüketmeyi

Çözüm:
Süreç tasarımında atık oluşmadan önlemek arıtma ihtiyacını azaltır.

32.

Bir üretim sürecinde yenilenebilir ham madde kullanılması hangi yararı sağlayabilir?

• a) Enerji verimini düşürür
• b) Atığı zorunlu olarak artırır
• c) Ürünün işlevini yok eder
• d) Fosil kaynaklara bağımlılığı azaltabilir

Çözüm:
Yenilenebilir kaynaklar doğru yönetildiğinde sınırlı fosil kaynak baskısını azaltır.

33.

Kimyasal süreçte enerji verimliliğini artıran uygulama hangisidir?

• a) Daha düşük sıcaklıkta çalışan katalitik yöntem
• b) Isıyı sürekli dışarı veren açık düzenek
• c) Gereksiz uzun ısıtma
• d) Verimsiz cihaz kullanımı

Çözüm:
Katalizör ve uygun süreç koşulları enerji tüketimini azaltabilir.

34.

Karbon ayak izini azaltmak için kimya endüstrisinde hangi yaklaşım uygulanabilir?

• a) Kömür tüketimini artırmak
• b) Yenilenebilir enerji ve düşük emisyonlu süreçleri artırmak
• c) Atıkları yakmadan depolamak
• d) Kaynak kullanımını ölçmemek

Çözüm:
Enerji kaynağı ve süreç seçimi sera gazı salımını etkiler.

35.

Plastiklerin geri dönüştürülmesi hangi iki faydayı birlikte sağlayabilir?

• a) Tüm plastikleri biyolojik yapar
• b) Atığı ve kaynak tüketimini zorunlu artırır
• c) Hammadde ve enerji kullanımını azaltabilir
• d) Üretimi tamamen durdurur

Çözüm:
Geri dönüşüm yeni ham madde ihtiyacını ve bazı süreçlerde enerji kullanımını azaltabilir.

36.

Biyoplastiklerin çevresel açıdan değerlendirilmesinde hangi bilgi önemlidir?

• a) Ürünün yazı puntosu
• b) Yalnızca ambalaj rengi
• c) Sadece reklam sloganı
• d) Hangi koşullarda parçalandığı ve yaşam döngüsü

Çözüm:
Biyoplastik ifadesi tek başına yeterli değildir; üretim, kullanım ve bertaraf koşulları incelenmelidir.

37.

Tehlikeli kimyasalların laboratuvarda etiketlenmesinin amacı nedir?

• a) Riskleri ve güvenli kullanım koşullarını belirtmek
• b) Maddenin rengini değiştirmek
• c) Atığı görünmez yapmak
• d) Deneyi hızlandırmak

Çözüm:
Etiket, tehlike sembolü, saklama ve ilk yardım bilgilerini kullanıcılara bildirir.

38.

Kimyasal atıkların ayrı toplanması hangi sonucu destekler?

• a) Atıkların rastgele karışmasını
• b) Uygun arıtma ve geri kazanımı
• c) Su kirliliğinin artmasını
• d) Riskli tepkimelerin kontrolsüz oluşmasını

Çözüm:
Atık türlerinin ayrılması güvenli bertaraf ve geri kazanım olanağı sağlar.

39.

Su arıtımında aktif karbonun kullanılması hangi özelliğine dayanır?

• a) Tüm iyonları elemente çevirmesine
• b) Suyu yakmasına
• c) Bazı kirleticileri yüzeyinde tutmasına
• d) Sıcaklığı sıfırlamasına

Çözüm:
Aktif karbon geniş yüzeyinde bazı organik kirleticileri adsorplayabilir.

40.

Asit maden drenajı çevrede hangi soruna yol açabilir?

• a) Su döngüsünün durmasına
• b) Toprağın aniden verimli olmasına
• c) Oksijenin tamamen artmasına
• d) Suların asitleşmesine ve metal iyonlarının taşınmasına

Çözüm:
Sülfürlü minerallerin oksidasyonu asidik ve metal içeren sular oluşturabilir.

41.

Aktivasyon enerjisi neyi ifade eder?

• a) Tepkimenin başlaması için aşılması gereken minimum enerji engelini
• b) Ürünlerin toplam kütlesini
• c) Çözeltinin hacmini
• d) Atomların son sıcaklığını

Çözüm:
Etkili çarpışma için taneciklerin belirli minimum enerjiye ulaşması gerekir.

42.

Dengeye ulaşan bir tepkimede giren ve ürün derişimleri için hangisi doğrudur?

• a) İkisi de sıfırdır
• b) Zamanla sabit değerlerde kalabilirler
• c) Girenler sürekli yok olur
• d) Ürünler mutlaka katıdır

Çözüm:
Denge durumunda makroskobik derişimler sabittir ancak tepkimeler sürer.

43.

Bir çözeltinin tampon özelliği hangi çiftin birlikte bulunmasıyla güçlenir?

• a) Yalnızca suyun
• b) Kuvvetli asit ve kuvvetli bazın tamamen
• c) Zayıf asit ve eşlenik bazının
• d) İki soy gazın

Çözüm:
Tamponlar zayıf asit-eşlenik baz veya zayıf baz-eşlenik asit çiftleriyle çalışır.

44.

Bir aromatik bileşiğin halkalı yapısı hangi özelliğiyle ilişkilidir?

• a) Her zaman polimer olmasıyla
• b) Yalnızca iyonik kristal oluşumuyla
• c) Suya zorunlu olarak karışmasıyla
• d) Özel elektron düzeni ve kararlılığıyla

Çözüm:
Aromatiklik, halka içindeki delokalize elektron düzeniyle ilişkilidir.

45.

Etil alkolün suyla karışabilmesinde hangi özellik rol oynar?

• a) Polar hidroksil grubunun suyla etkileşmesi
• b) Yalnızca karbon sayısının büyüklüğü
• c) Molekülün metal olması
• d) Üçlü bağ taşıması

Çözüm:
Alkolün –OH grubu su molekülleriyle hidrojen bağı kurabilir.

46.

Bir kimyasal ürünün yaşam döngüsü değerlendirmesi hangi soruyu yanıtlamaya yardım eder?

• a) Yalnızca ürünün adı nedir?
• b) Üretimden bertarafa kadar çevresel etkisi nedir?
• c) Ambalajı hangi renktir?
• d) Reklamı kaç saniyedir?

Çözüm:
Yaşam döngüsü analizi tüm aşamalardaki kaynak, emisyon ve atıkları inceler.

47.

Laboratuvarda mikro ölçekte deney yapmanın çevresel yararı hangisidir?

• a) Her sonucu geçersiz kılması
• b) Deneyin güvenliğini tamamen yok etmesi
• c) Kimyasal ve atık miktarını azaltması
• d) Enerjiyi zorunlu artırması

Çözüm:
Mikro ölçek daha az maddeyle çalışmayı ve atık oluşumunu azaltmayı sağlar.

48.

Bir tepkimede sıcaklık artırıldığında tüm tepkimelerin hızının artmasının nedeni nedir?

• a) Kütlenin artması
• b) Taneciklerin yok olması
• c) Denge sabitinin her zaman azalması
• d) Daha fazla taneciğin aktivasyon enerjisini aşması

Çözüm:
Sıcaklık, yeterli enerjiye sahip taneciklerin oranını artırır.

49.

Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin ortak özelliği hangisidir?

• a) Canlılarda enerji veya yapı amacıyla kullanılabilmeleri
• b) Hepsinin aynı monomerden oluşması
• c) Yalnızca hücre dışında bulunmaları
• d) Hepsinin metal olması

Çözüm:
Bu organik moleküller canlılarda enerji sağlama ve yapı oluşturma görevleri üstlenebilir.

50.

Kimyasal üretimde “güvenli kimyasallar tasarlama” ilkesi neyi gözetir?

• a) Ürünün zehirliliğini artırmayı
• b) İşlevi korurken insan ve çevre zararını azaltmayı
• c) Atığı çoğaltmayı
• d) Kullanım uyarılarını kaldırmayı

Çözüm:
Güvenli tasarım, ürünün performansını sürdürürken riskini azaltmayı amaçlar.