10. Sınıf Kimya

1.

Atomlar arasında elektron alışverişi gerçekleştiğinde oluşan bağ türü hangisidir?

• a) İyonik bağ
• b) Metalik bağ
• c) Hidrojen bağı
• d) Van der Waals etkileşimi

Çözüm:
Elektron alışverişi sonucunda zıt yüklü iyonlar arasında iyonik bağ oluşur.

2.

Bir atom elektron verdiğinde hangi taneciğe dönüşür?

• a) Negatif yüklü iyona
• b) Pozitif yüklü iyona
• c) Nötr moleküle
• d) Nötron çekirdeğine

Çözüm:
Elektron kaybeden atomun proton sayısı elektron sayısından fazla olur ve katyon oluşur.

3.

İyonik bileşiklerin katı hâlde elektrik akımını iletmemesinin temel nedeni nedir?

• a) Moleküllerinin gaz olması
• b) Elektronlarının hiç bulunmaması
• c) İyonların kristal örgüde hareket edememesi
• d) Erime noktalarının düşük olması

Çözüm:
Katı örgüde sabit duran iyonlar yük taşıyamaz; eriyik veya sulu çözeltide hareket edebilirler.

4.

Elektronegatiflik farkı çok küçük olan iki atom arasında çoğunlukla hangi bağ oluşur?

• a) Koordinatif bağ
• b) İyonik bağ
• c) Metalik bağ
• d) Apolar kovalent bağ

Çözüm:
Elektronegatiflikleri benzer atomlar elektronları ortaklaşa ve dengeli kullanır.

5.

Su molekülünde oksijen ile hidrojen arasındaki bağ hangi özelliktedir?

• a) Polar kovalent
• b) Apolar kovalent
• c) İyonik
• d) Metalik

Çözüm:
Oksijen elektronları daha güçlü çektiği için bağ elektronları eşit paylaşılmaz.

6.

Metalik bağ modelinde değerlik elektronları nasıl davranır?

• a) Yalnızca tek bir atoma bağlı kalır
• b) Kristal boyunca ortaklaşa hareket eder
• c) Çekirdeğe dönüşür
• d) Tamamen yok olur

Çözüm:
Metallerde serbestçe hareket edebilen elektronlar elektrik ve ısı iletimini destekler.

7.

Bir molekülün Lewis gösteriminde öncelikle ne gösterilir?

• a) Çekirdek sıcaklığı
• b) Nötronların yörüngeleri
• c) Değerlik elektronları
• d) Kütle numarası

Çözüm:
Lewis gösterimi bağ yapan ve ortaklanmamış değerlik elektronlarını gösterir.

8.

Oktet kuralı bir atomun hangi eğilimini açıklar?

• a) Her koşulda dört bağ yapmasını
• b) Çekirdeğini kaybetme eğilimini
• c) Kütlesini sıfırlamasını
• d) Kararlı değerlik elektron düzenine ulaşma eğilimini

Çözüm:
Atomlar soy gazlara benzer kararlı bir değerlik katmanı düzenine ulaşmaya yönelir.

9.

Bir bileşiğin formülündeki alt indisler neyi gösterir?

• a) Atomların bileşikteki oranını
• b) Maddenin rengini
• c) Bağın kopma süresini
• d) Çözeltinin sıcaklığını

Çözüm:
Alt indisler bileşiği oluşturan atomların en küçük tam sayı oranını belirtir.

10.

NaCl bileşiğinde sodyum ve klor iyonları arasındaki çekim hangi etkileşimdir?

• a) Manyetik itme
• b) Elektrostatik çekim
• c) Çekirdek bölünmesi
• d) Kovalent elektron paylaşımı

Çözüm:
Zıt yüklü Na+ ve Cl− iyonları arasındaki çekim elektrostatik niteliktedir.

11.

Moleküller arası hidrojen bağı oluşabilmesi için hangi durum gereklidir?

• a) Molekülün iyonik kristal olması
• b) Her atomun metal olması
• c) Hidrojenin elektronegatif bir atoma bağlı olması
• d) Bağların tümünün apolar olması

Çözüm:
Hidrojenin özellikle F, O veya N gibi elektronegatif atomlara bağlı olması güçlü hidrojen bağını mümkün kılar.

12.

Kaynayan suyun sıcaklığı sabit kalırken verilen enerji öncelikle neye harcanır?

• a) Elektron sayısını azaltmaya
• b) Atom çekirdeklerini parçalamaya
• c) Kütleyi artırmaya
• d) Moleküller arası çekimleri yenmeye

Çözüm:
Kaynama sırasında enerji taneciklerin potansiyel enerjisini artırarak hâl değişimine harcanır.

13.

Bir sıvının yüzey geriliminin yüksek olması hangi sonucu doğurabilir?

• a) Yüzeydeki taneciklerin daha güçlü çekilmesini
• b) Sıvının kesinlikle gaz olmasını
• c) Yoğunluğun sıfırlanmasını
• d) Taneciklerin hareketsiz kalmasını

Çözüm:
Yüzey gerilimi, sıvı tanecikleri arasındaki çekimle ilişkilidir.

14.

Sıvıların kılcal borularda yükselmesi hangi iki etkileşimin ortak sonucudur?

• a) İyonlaşma ve nötrleşmenin
• b) Adezyon ve kohezyonun
• c) Yanma ve paslanmanın
• d) Buharlaşma ve donmanın

Çözüm:
Sıvı-boru çekimi adezyon, sıvı tanecikleri arasındaki çekim kohezyondur.

15.

Aynı sıcaklıkta gaz taneciklerinin ortalama kinetik enerjisi neye bağlıdır?

• a) Gazın kokusuna
• b) Kabın rengine
• c) Sıcaklığa
• d) Kabın biçimine

Çözüm:
Kinetik teoriye göre ortalama tanecik enerjisini sıcaklık belirler.

16.

Bir çözeltide miktarı daha fazla olan bileşen hangisidir?

• a) Katalizör
• b) Çözünen
• c) Çökelti
• d) Çözücü

Çözüm:
Çözücü, çözeltinin genellikle miktarca fazla olan ve çözen bileşenidir.

17.

Şekerli suda şeker hangi bileşen görevindedir?

• a) Çözünen
• b) Çözücü
• c) Süzüntü
• d) Emülsiyon

Çözüm:
Şeker su içinde dağıldığı için çözünen maddedir.

18.

Bir çözeltinin derişimini artırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?

• a) Çözüneni azaltmak
• b) Aynı çözücü miktarında çözünen eklemek
• c) Çözücü eklemek
• d) Çözeltiyi süzmek

Çözüm:
Çözünen miktarının çözelti miktarına oranı arttığında derişim artar.

19.

100 mL çözeltide 20 g tuz bulunuyorsa kütle/hacim yüzde derişimi kaçtır?

• a) %80
• b) %5
• c) %20
• d) %120

Çözüm:
Kütle/hacim yüzde derişimi 20 g / 100 mL olduğundan %20’dir.

20.

Doymuş çözelti için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• a) Gaz hâlinde bulunması
• b) Her zaman renksiz olması
• c) Çözücü içermemesi
• d) Belirli sıcaklıkta daha fazla çözünen çözememesi

Çözüm:
Doymuş çözelti, o sıcaklıkta çözebileceği en fazla çözüneni içeren çözeltidir.

21.

Sıcaklık artışı çoğu katının sudaki çözünürlüğünü nasıl etkiler?

• a) Genellikle artırır
• b) Her zaman azaltır
• c) Hiç değiştirmez
• d) Maddeyi elemente dönüştürür

Çözüm:
Birçok katı için sıcaklık artışı taneciklerin çözünmesini kolaylaştırır; ancak istisnalar vardır.

22.

Gazların sıvılardaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça çoğunlukla nasıl değişir?

• a) Artar
• b) Azalır
• c) Sıfırdan farklı olmaz
• d) Önce katıya dönüşür

Çözüm:
Gaz tanecikleri ısınan çözeltiden daha kolay ayrıldığı için çözünürlük genellikle azalır.

23.

Filtrasyon yöntemi hangi karışımı ayırmak için uygundur?

• a) Alkol-su karışımını
• b) Tuzlu suyu tamamen
• c) Kum-su karışımını
• d) Hava bileşenlerini

Çözüm:
Filtrasyon, çözünmeyen katı tanecikleri sıvıdan ayırır.

24.

Damıtma işleminde ayırma hangi özelliğe dayanır?

• a) Manyetik kutuplara
• b) Renk farkına
• c) Tanecik şekline
• d) Kaynama noktası farkına

Çözüm:
Damıtma, sıvı bileşenlerin farklı kaynama sıcaklıklarından yararlanır.

25.

Tuzlu sudan tuz elde etmek için en doğrudan yöntem hangisidir?

• a) Buharlaştırma
• b) Mıknatısla ayırma
• c) Eleme
• d) Dekantasyon

Çözüm:
Su buharlaştırıldığında çözünmüş tuz geride kalır.

26.

Demir tozu-kükürt karışımında demiri ayırmak için hangi araç kullanılabilir?

• a) Büret
• b) Mıknatıs
• c) Termometre
• d) Pipet

Çözüm:
Demir manyetik olduğu için mıknatısla seçici olarak çekilebilir.

27.

Kromatografi yöntemi özellikle hangi farktan yararlanır?

• a) Maddelerin kaynama sırasında donmasından
• b) Taneciklerin çekirdek yükünden
• c) Bileşenlerin hareket hızlarının farklı olmasından
• d) Sadece kütle çekiminden

Çözüm:
Bileşenler taşıyıcı üzerinde farklı hızlarla ilerleyerek ayrılır.

28.

Alaşımlar neden saf metallerden farklı özellik gösterebilir?

• a) Elektronların tamamen kaybolması nedeniyle
• b) Atomların yok olması nedeniyle
• c) Hepsinin gaz hâline geçmesi nedeniyle
• d) Farklı atomların örgü düzenini ve özellikleri değiştirmesi nedeniyle

Çözüm:
Alaşımda farklı atomların bulunması sertlik, dayanıklılık veya iletkenliği değiştirebilir.

29.

Çözeltilerin elektrik iletkenliği öncelikle hangi taneciklerin varlığına bağlıdır?

• a) Hareketli iyonların
• b) Nötr moleküllerin tümünün
• c) Nötronların
• d) Yalnızca çözücü atomlarının

Çözüm:
Sulu ortamda hareketli iyonlar elektrik yükünü taşır.

30.

Asit-baz tepkimesinde pH değeri 7’den küçük olan çözelti nasıl sınıflandırılır?

• a) Bazik
• b) Asidik
• c) Nötr
• d) Metalik

Çözüm:
pH ölçeğinde 7’nin altındaki değerler asidik ortamı gösterir.

31.

Yeşil kimyanın temel amaçlarından biri hangisidir?

• a) Yalnızca daha pahalı madde kullanmak
• b) Her tepkimede atık miktarını artırmak
• c) Tehlikeli atık ve yan ürün oluşumunu azaltmak
• d) Enerji tüketimini sınırsız artırmak

Çözüm:
Yeşil kimya, süreçleri daha güvenli, verimli ve çevreyle uyumlu hâle getirmeyi amaçlar.

32.

Bir kimyasal üretimde atom ekonomisinin yüksek olması ne anlama gelir?

• a) Tepkimenin su olmadan gerçekleşmesi
• b) Tüm atomların gaz olması
• c) Ürünün mutlaka renkli olması
• d) Girdi atomlarının çoğunun istenen üründe yer alması

Çözüm:
Yüksek atom ekonomisi, ham maddelerin ürüne verimli biçimde katılmasıdır.

33.

Katalizör kullanımının sürdürülebilirliğe katkısı nedir?

• a) Daha düşük enerjiyle uygun hızda tepkime sağlayabilmesi
• b) Ürünü her zaman zehirli yapması
• c) Tepkimedeki tüm atomları yok etmesi
• d) Atık miktarını zorunlu olarak artırması

Çözüm:
Katalizör aktivasyon enerjisini düşürerek enerji tasarrufu sağlayabilir.

34.

Plastik atıkların azaltılmasında en etkili yaklaşımlardan biri hangisidir?

• a) Tek kullanımlık ürünleri çoğaltmak
• b) Kullanımı azaltıp yeniden kullanım ve geri dönüşümü artırmak
• c) Atıkları açıkta yakmak
• d) Her ürünü farklı malzemeyle paketlemek

Çözüm:
Atık hiyerarşisinde öncelik azaltma, yeniden kullanım ve geri dönüşümdedir.

35.

Biyobozunur bir malzemenin özelliği nedir?

• a) Suda kesinlikle çözünmemesi
• b) Her sıcaklıkta metal olması
• c) Mikroorganizmalarla daha kolay parçalanabilmesi
• d) Yanıcı olmaması

Çözüm:
Biyobozunur maddeler uygun koşullarda canlıların etkisiyle daha kolay ayrışır.

36.

Suyun arıtılmasında pıhtılaştırma ve çöktürme işlemlerinin amacı nedir?

• a) Sıcaklığı sıfıra indirmek
• b) Suyun tüm minerallerini yok etmek
• c) Suyu gaza çevirmek
• d) Askıda bulunan tanecikleri sudan uzaklaştırmak

Çözüm:
Pıhtılaştırma ve çöktürme, küçük taneciklerin bir araya gelip ayrılmasını kolaylaştırır.

37.

Asit yağmurlarının oluşumunda hangi gazlar etkili olabilir?

• a) Kükürt ve azot oksitleri
• b) Soy gazların tamamı
• c) Oksijen ve hidrojenin saf hâli
• d) Helyum ve neon

Çözüm:
SOx ve NOx gazları atmosferde suyla tepkimeye girerek asidik bileşikler oluşturabilir.

38.

Sera gazlarının atmosferde artması hangi çevresel sonuçla ilişkilidir?

• a) Ozonun tamamen yok olmasıyla kesin olarak
• b) Küresel ortalama sıcaklığın artmasıyla
• c) Denizlerin aniden donmasıyla
• d) Yer çekiminin azalmasıyla

Çözüm:
Sera gazları ısı ışınımını tutarak enerji dengesini etkiler.

39.

Güneş ve rüzgâr enerjisinin ortak özelliği hangisidir?

• a) Her zaman kesintisiz üretim yapmaları
• b) Yakıt olarak kömür gerektirmeleri
• c) Yenilenebilir kaynak olmaları
• d) Yalnızca yer altında bulunmaları

Çözüm:
Bu kaynaklar doğal süreçlerle kendini yenileyebilen enerji kaynaklarıdır.

40.

Bir ürünün yaşam döngüsü değerlendirmesi hangi aşamaları birlikte inceler?

• a) Yalnızca laboratuvar deneyini
• b) Yalnızca satış fiyatını
• c) Sadece ürünün rengini
• d) Ham maddeden kullanım sonrasına kadar olan süreci

Çözüm:
Yaşam döngüsü, kaynak çıkarma, üretim, kullanım ve atık aşamalarının çevresel etkisini ele alır.

41.

Kovalent bağda atomlar arasında ne gerçekleşir?

• a) Elektron ortaklaşması
• b) Tam elektron alışverişi
• c) Proton paylaşımı
• d) Nötron aktarımı

Çözüm:
Kovalent bağ, atomların değerlik elektronlarını ortak kullanmasıyla oluşur.

42.

Bir molekülün polar olup olmadığını belirlerken bağ polarlığı yanında neye bakılır?

• a) Maddenin ambalajına
• b) Molekül geometrisine
• c) Çözeltinin hacmine
• d) Kaynama kabının rengine

Çözüm:
Bağ dipollerinin yönleri geometrik dizilişe göre birbirini götürebilir veya güçlendirebilir.

43.

Bir karışımın bileşenleri kimyasal özelliklerini koruyorsa hangi ifade doğrudur?

• a) Bileşenlerin formülleri zorunlu olarak değişmiştir
• b) Yeni bir element oluşmuştur
• c) Karışım fiziksel yöntemlerle ayrılabilir
• d) Karışım tek bir saf maddedir

Çözüm:
Karışımlarda bileşenler kimliklerini korur ve uygun fiziksel yöntemlerle ayrılabilir.

44.

Yoğunlukları farklı ve birbiriyle karışmayan iki sıvı hangi yöntemle ayrılabilir?

• a) Elektroliz kabı
• b) Kromatografi kâğıdı
• c) Mıknatıs
• d) Ayırma hunisi

Çözüm:
Birbiriyle karışmayan sıvılar yoğunluk farkıyla ayırma hunisinde ayrılır.

45.

Bir maddenin çözünürlüğü hangi değişkenlerden etkilenebilir?

• a) Sıcaklık, basınç ve maddenin cinsinden
• b) Yalnızca kabın biçiminden
• c) Sadece renginden
• d) Yalnızca etiketinden

Çözüm:
Çözünürlük madde cinsi, sıcaklık ve gazlarda basınç gibi değişkenlere bağlıdır.

46.

Laboratuvar atıklarının lavaboya dökülmemesinin temel nedeni nedir?

• a) Her atığın içme suyu olması
• b) Su ve canlı yaşamını kirletme riski
• c) Atığın mutlaka ışık üretmesi
• d) Cam malzemenin erimesi

Çözüm:
Kimyasal atıklar arıtılmadan çevreye verilirse su ekosistemlerine zarar verebilir.

47.

Enerji verimli bir kimyasal süreç için aşağıdakilerden hangisi tercih edilir?

• a) Gereksiz uzun ısıtma
• b) Sürekli açık bırakılan ısıtıcı
• c) Isı kayıplarını azaltan yalıtımlı düzenek
• d) Düşük verimli cihaz

Çözüm:
Yalıtım ve uygun kontrol, aynı ürün için enerji tüketimini azaltır.

48.

Bir maddenin erime noktası saflaştırma kontrolünde neden kullanılabilir?

• a) Erime sırasında kütle oluştuğu için
• b) Her karışımın aynı sıcaklıkta erimesi nedeniyle
• c) Erime noktasının renkle aynı olması nedeniyle
• d) Saf maddelerin belirli ve ayırt edici erime aralıkları bulunduğu için

Çözüm:
Safsızlıklar erime sıcaklığını ve erime aralığını değiştirebilir.

49.

Zayıf moleküller arası etkileşimler güçlendikçe kaynama sıcaklığı genellikle nasıl değişir?

• a) Artar
• b) Azalır
• c) Kesinlikle sıfır olur
• d) Değişmeden kalır

Çözüm:
Molekülleri ayırmak için daha fazla enerji gerektiğinden kaynama sıcaklığı artabilir.

50.

Kimyasal ürün seçerken yalnızca işlevi değil, hangi ölçütü de değerlendirmek sürdürülebilirdir?

• a) Reklam rengini
• b) Üretimden bertarafa çevresel ve sağlık etkilerini
• c) Ambalajın büyüklüğünü tek başına
• d) Ürünün ismindeki harf sayısını

Çözüm:
Sürdürülebilir seçim, ürünün tüm yaşam döngüsündeki risk ve kaynak kullanımını dikkate alır.